Terugdraaiende teller: afgeschaft — en dit kwam er in de plaats

De terugdraaiende teller is het mechanisme waarbij je zonnestroom je verbruik letterlijk wegtelde: wat je injecteerde, liet de teller terugdraaien, en op het eind van het jaar betaalde je alleen het verschil. Het net werkte daarmee in de praktijk als een gratis batterij. In Vlaanderen bestaat dat mechanisme niet meer — het is afgeschaft, en er kwam geen premie of ander voordeel in de plaats.

Die ene verandering verklaart vrijwel alles wat sindsdien anders is aan het rekenwerk rond zonnepanelen: waarom «het dak volleggen» geen doel meer is, waarom een thuisbatterij plots in elk gesprek opduikt, en waarom niemand je nog een terugverdientijd kan geven zonder eerst naar je contract te kijken.

Wat de terugdraaiende teller was

Bij een klassieke draaischijfmeter was er één register. Nam je stroom van het net, dan draaide de schijf vooruit; injecteerde je, dan draaide ze achteruit. Het tijdstip deed daardoor niet mee: een kilowattuur die je in juli om twee uur ’s middags injecteerde, kon je in januari om zeven uur ’s avonds terug «opnemen» tegen dezelfde waarde. Voor wie panelen had, was dat een bijzonder gunstig systeem, en precies dat is de reden waarom veel oudere rekenvoorbeelden op het internet nog rondzweven: ze veronderstellen die teller, en ze zijn daardoor onbruikbaar geworden.

Wat er in de plaats kwam

Afname en injectie worden nu apart afgerekend, elk met hun eigen register en hun eigen prijs. Wat je verbruikt op het moment dat je panelen het maken, koop je niet — daar zit je voordeel. Wat je overhoudt, injecteer je, en dat vergoedt je leverancier aan het teruglevertarief dat in jouw contract staat. Die vergoeding is geen overheidstarief maar een contractvoorwaarde, en ze verschilt dus per leverancier en per contract.

We zetten hier geen bedrag bij dat teruglevertarief, en geen enkel ander tarief. Die cijfers staan in je contract en in de tariefbladen van je leverancier en je netbeheerder, niet in onze data — en een tarief dat we niet kunnen aanwijzen, hoort niet op deze pagina. Wat we je wél kunnen zeggen: dit is het eerste cijfer dat je moet opvragen voordat je een rendementsberekening van iemand aanneemt.

Wat dat betekent voor je rendement

Omdat afname en injectie niet meer tegen elkaar wegvallen, is zelfconsumptie de hefboom geworden: het aandeel van je productie dat je zelf verbruikt op het moment dat ze gemaakt wordt. Elke kilowattuur die je zelf gebruikt, is een kilowattuur die je niet moet kopen — dat is doorgaans meer waard dan dezelfde kilowattuur injecteren. Praktisch betekent dat: verbruik naar de dag verschuiven, een warmtepomp die op zonne-uren draait, laden op de oprit, en eventueel een thuisbatterij die het overschot van vandaag naar vanavond tilt.

Het betekent óók dat de eerste panelen op je dak meer waard zijn dan de laatste: de eerste dekken je basisverbruik, de laatste injecteren vooral. Hoe je dat aantal bepaalt, staat in hoeveel zonnepanelen heb je nodig; of een batterij bij jou rendeert, staat in zonnepanelen met een thuisbatterij.

Kwam er een premie in de plaats?

Nee. In Vlaanderen is zowel de installatiepremie voor zonnepanelen stopgezet als de terugdraaiende teller afgeschaft, en Mijn VerbouwPremie dekt geen elektriciteitsproductie: PV staat niet op de lijst van werken die in aanmerking komen. Wat die Vlaamse regeling wél dekt, staat in onze gids over de Belgische premies; het volledige premieantwoord voor zonnepanelen — voor alle drie de gewesten — staat in premie zonnepanelen.

Heb je al panelen van vóór de omschakeling?

Dan is je situatie een kwestie van de regels die op jouw installatie en jouw meter van toepassing zijn, en daar publiceren we geen cijfers of overgangsregelingen over: we hebben daar geen bron voor die we kunnen aanwijzen, en een halve zekerheid over iemands factuur is erger dan geen. Vraag het op bij je netbeheerder — die weet welk type meter bij jou hangt en hoe je injectie geregistreerd wordt — en bij je leverancier voor het teruglevertarief in je contract. Met die twee antwoorden kan een installateur je rendement wél rekenen.

En in Wallonië en Brussel?

Deze pagina gaat over Vlaanderen: daar is de terugdraaiende teller afgeschaft en dat is wat onze data vastlegt. Wallonië en Brussel zijn aparte gewesten met eigen regelgevers en eigen regels, en wij publiceren daar geen uitspraak over de manier waarop injectie er wordt afgerekend — precies omdat we daar geen gemeten bron voor hebben. Voor premies geldt in elk geval hetzelfde antwoord als in Vlaanderen: de Waalse *Prime Habitation* geeft voor zonnepanelen geen premie (wel de renteloze Renoprêt-lening), en de Brusselse RENOLUTION-premies nemen geen aanvragen meer aan.